Talanda özet Peri Suyu

12 Eki 2021

Ülkede durum bir matruşka misali, açtıkça her parçası birbirine benzeyen, gittikçe küçülen, özetin özeti durumlar yaşanmaktadır. 

Öldürülen ya da şiddet gören kadınların yüzlerine bakınca genel anatomik farklar olsa da akıbetler aynı ve aynı akıbetler bu ülkede hayvanlardan, çocuklara kadar acı bir benzerlik taşımaktadır. Sebepler ve öznelere dair özgü durumların yarattığı sonuçlar ortada iken, kadından, çocuğa, hayvanlara, doğaya kadar durum aynılaşmaktadır. Öyle ki bir alandaki doğa talanına bakınca, ülkede yaşanan talanın özetini bulabilirsiniz. 

Peri Suyu, kaynağını Erzurum’dan alarak, Fırat Nehri’nin bir kolu olmakta, Munzur ve Murat nehirleri ile birlikte yapılan Keban barajına karışmaktadır. Peri Suyu, Bingöl’ün Yedisu ve Kığı ilçelerini doğudan batıya içine alırken, Elazığ’ın Karakoçan ilçesiyle sınır olmakta, Dersim’in Nazımiye ve Pülümür’ün de bir kısmı ile birlikte de Peri Vadisi’ni oluşturmaktadır. 

Vadinin alanı Dersim’den Bingöl’e, Elazığ’a kadar büyük bir alanı içine alırken, karşı karşıya kaldığı talan da bu kadar geniş bir alanı kapsamaktadır. Barajlar ile başlayan talan bugün madenlerle sürmektedir. Sadece ana kol üzerinde 9 adet baraj bulunmakta ve son yıllarda artan Cengiz ve Limak hareketliliği bu alanda da gözle görülmekte. 

Talanın diğer yüzüne gelirsek, yaşam alanları yok edilen dağ keçilerinin ölümleri, kısa süre bir gündem olurken sonrasında çabukça unutulmaktadır.

Peri Vadisi’nde, Bingöl’e bağlı bir ilçe olan Kığı’da 2011’de “ÇED gerekli değildir” denilerek, kurşun, gümüş, çinko cevher ocağı için çalışmalar başlarken, 2014’te kapasite artışı yapılmış. Sonrasında mahkemeye yapılan başvuru üzerine iptal durumu gerçekleşiyor, aynı karar Danıştay tarafından da onaylanmaktadır. Fakat iptal durumuna rağmen proje alanının genişletilerek tekrardan ÇED raporu hazırlandıktan sonra çalışmalar kaldığı yerden devam etmektedir. Ve baraj, maden aramalarına ek olarak askeri operasyonlar sonucu çıkan yangınlar meselesi var, süren orman yangınlarına karşın aynı alanda maden ocaklarının çalışması aksamıyor. Yine alanda yapılan bunca baraj ve barajlarda bulunan su doluluk oranına karşın bir orman yangınını söndürecek bir tanker sudan mahrum bırakılışı ayrı bir trajedi.

Bir zamanlar her şeyin 1 milyon olduğu dükkânlar vardı, öyle ki içine girince çoğu şeyi bulabilirdiniz. Peri suyu da bizzat böyle bir talan dükkânı gibi, maden aramadan, barajlara, orman yangınlarına doğa talanı adına ne varsa bulabileceğiniz talanın her türlüsü mevcut. Peri Suyunda durum buyken, ülkede Paris İklim Anlaşması meclisten geçmesine rağmen, talan politikaları yürürlükte. İktidar açısından artan talan politikaları ortadayken, alternatif siyaset yaptığını düşünen İyi Parti’den bir vekil çıktığı televizyon kanalında “neden daha fazla baraj yapmıyorsunuz” diye soru sormaktadır. 

Not: 12 bin yıllık Hasankeyf, son 20 yıllık süreç içerisinde bitirilen Ilısu Baraj projesiyle beraber sular altında kaldı.

Vahap Işıklı

Vahap Işıklı


Etiketler : Vahap Işıklı,