Kürt dili için 29 yıl...

18 Nis 2021

İstanbul Kürt Enstitüsü, Kürt aydınlar tarafından1992 yılında kuruldu. Kurulduğu günden beri sayısız kapatma, dava ve gözaltıya maruz kalmasına rağmen enstitü  29 yıldır hiç durmadan devam ederek, Kürtçe için çalışmaya devam ediyor

İstanbul Kürt Enstitüsü, Musa Anter, Feqî Hüseyin Sağnıç, İsmail Beşikçi, Abdurraman Durre, İbrahim Gürbüz, Cemşid Bender, Yaşar Kaya ve Süleyman İnanoğlu gibi aydınlar tarafından 18 Nisan 1992 yılında İstanbul’da kuruldu. Apê Musa geçici yönetim komitesi başkanı olarak seçildi.

İstanbul Kürt Enstitüsü kurulduğu gün ise basılarak Kürtçe tabelası indirildi. 20 Eylül 1992’ye gelindiğinde ise Enstitü başkanı Musa Anter (Apê Musa) Diyarbakır’da silahlı saldırıya uğrayarak yaşamını yitirdi. Aynı yılın Ekim ayı ise enstitü polis tarafından yine basılarak birçok üyesi gözaltına alındı ve birçok belgeye el konuldu. Kuruluşundan bu yana birçok baskıya maruz kalan İstanbul Kürt Enstitüsü yöneticilerine davalar açıldı ve tutuklanmalar oldu. Fakat bütün bu baskılara rağmen çalışmalarını bugüne kadar aralıksız sürdürdü. İstanbul Kürt Enstitüsü, 31 Aralık 2016 tarihinde AKP hükümetinin emri üzerine kapatıldı, içindeki bütün kitap ve belgelere el konuldu. Fakat AKP-MHP hükümetine boyun eğmeyen enstitü kısa bir süre içinde yeniden örgütlenerek Kürt Araştırmaları Derneği adı altında çalışmalarına devam etti. İstanbul Kürt Enstitüsü Eşbaşkanı Eyüp Subaşı ve Kürt dili öğretmeni Sîpan Haco, enstitünün çalışmaları ve içinden geçtiği sürece ilişkin ANHA’ya değerlendirmelerde bulundu.

Tek kurum

İstanbul Kürt Enstitüsü’nün çalışmalarını 29 yıldır aralıksız sürdürdüğünü belirten Eyüp Subaşı, “Enstitü, Bakurê Kurdistan’da Kürt dili, edebiyatı ve tarihi hakkında araştırmalar yapan tek kurumdur. Bundan önce bazı Kürt siyasi örgütleri de vardı, fakat bunlar İstanbul Kürt Enstitüsü gibi akademik düzeyde çalışmalar yapmadı. Enstitü kurulduğunda Bakurê Kurdistan ve Türkiye’de olduğu kadar dünyada da ses getirdi” dedi.

Aralıksız çalışma

Çalışmaların 1994 yılından bu yana aralıksız sürdüğünü söyleyen Subaşı, 2016’da enstitü’nün iktidar tarafından kapatıldığına dikkati çekerek, “Bu saldırı sadece İstanbul Kürt Enstitüsü’ne yönelik değildi. O dönem, Kürtçe çalışma yürüten 35 Kürt derneği vardı ve hepsi kapatıldı. Kapatılmasının ardından, İstanbul Kürt Enstitüsü gönüllüleri ve öğretmenleri Kürt Araştırmaları Derneği’ni kurdu. Bugün çalışmalarımızı Kürt Araştırmaları Derneği adı altında yürütüyoruz” dedi.

 

‘Önemli bir merkez’

Eyüp Subaşı, enstitünün İstanbul’da Kürt aydınları için önemli bir hale geldiğini ve bu nedenle burada yaşayan Kürtler için çok önemli olduğunu vurguladı. Subaşı, “Enstitü hem yayın yapmakta hem de eğitim vermektedir. Fakat bu bahsettiğimiz 5 milyon Kürt için yeterli değil, elbette daha fazla kişiye ulaşmaya çalışıyoruz” dedi.

‘Kürtçe’nin ilerlemesi...’

İstanbul Kürt Enstitüsü çalışanı ve Kürt dili öğretmeni Sîpan Haco, “Kürtçe eğitim atölyeleri ve Kürtçe eserlerin basılması enstitünün temel çalışmalarıdır. Özellikle Kurmancî ve Kirmackî lehçeleri üzerine eğitimler verilmekte. Son yıllarda Soranî, Kelhurî ve Hewramî lehçeleri üzerine de eğitimler verilmekte. Amacımız bu atölyelerle Kürtçe’nin öğrenimini, ilerlemesini ve canlanmasının ileri bir seviyeye taşımak” ifadelerini kullandı. Sîpan Haco,Kürt dili üzerine yapılan çalışmaların güçlendirilmesi çağrısı yaptı.

 

KÜLTÜR SERVİSİ


Etiketler : İstanbul Kürt Enstitüsü, Eyüp Subaşı, Sîpan Haco,