Katliamcı sağ yenildi

11 Haz 2021

Latin Amerika'nın toplumsal dinamizmin yoğun olduğu ülkelerden Peru'da devlet başkanlığı seçiminin 2. turunun sonuçları açıklandı. Yolsuzluğa bulaşmış katliamcı sağcı Fujimorilerin partisi Halk Gücü Partisi kaybetti. ABD'de ırkçı Donald Trump'ın yaptığı gibi yenilgiyi hazmedemeyen sağcılar darbe çağrıları yapıyor

Peru Ulusal Seçim Komisyonu Ofisi başkanlık seçimi sonuçlarını açıklarken 28 Temmuz 2021'de yeni başkan göreve başlayacak. Böylece son 5 yılda 5 başkan değişmiş olacak. 

Protestoların yoğun olduğu Peru'da yolsuzluğa ve katliamlara bulaşmış başkanların alaşağı edilmesi sonucu 2016'dan bu yana 4 başkan değişti. Yeni başkan için 6 Haziran 2021'de yapılan başkanlık seçiminin sonuçları açıklandı. Temmuzda son 5 yılda 5. başkan göreve başlayacak.

11 Nisan 2021'deki 1. tur seçiminde sosyalistlerin adayı Sosyalist Pedro Castillo oyların yüzde 19,83'ünü, sağcı aday Keiko Fujimori ise yüzde 13,37'sini almıştı. İki aday ikinci tura kalmıştı.

Peru Ulusal Seçim Komisyonu Ofisi (ONPE), 2. tur seçiminin sonuçlarını açıkladı. Sol blokun Özgür Peru Partisi’nin adayı olan öğretmen Pedro Castillo yüzde 50,204 oy aldı. Halk Gücü Partisi'nin adayı Keiko Fujimori yüzde 49.796 oy topladı. ONPE'nin henüz resmileştirmediği sonuçlara göre oyların 8 milyon 791 bin 778'ini Castillo, 8 milyon 720 bin 337'sini ise Fujimori aldı. 

25 milyon 65 bin 380 seçmenin yüzde 74,65'inin yani 18 milyon 713 bin 454'ünün sandık başına gittiğini kaydeden ONPE, oyların 17 milyon 512 bin 115'inin geçerli, 1 milyon 80 bin 559'unun geçersiz sayıldığını belirtti. Açıklamaya göre 120 bin 780 adet boş oy çıktı.

Sağcılar seçim yenilgisini kabullenmeyip kongre baskını yaptıran ABD'nin bir önceki başkanı Donald Trump gibi sonucu kabullenmeyip darbe çağrıları yaptı. Halk Gücü Partisi'nin sağcı adayı Fujimori, yaklaşık 200 bin oyu temsil eden 802 sandık merkezinde oyların iptali için başvurdu.

Veronika Mendoza desteği

JPP ittifakından Veronika Mendoza, Castillo'yu destekledi. Veronika Mendoza 2016 seçimlerinin ilk turunda yüzde 18 oyla üçüncü sırada yer almıştı. 

Lima'da çatışma

Fujimori'nin destekçileri paylaşımlar darbe çağrıları yaparken, "Bir grup teröristin demokrasiyi çalmasına izin vermeyeceğiz" gibi ifadeler kullandı. 

Seçimi kaybettiklerini kabul etmeyen Halk Gücü yandaşları bazı yerlerde protestolar yaptı. Sol blok taraftarları da sağcılara karşı eylem yapınca Peru'nun başkenti Lima sokaklarında yer yer kavgalar çıktı. 

Castillo'yu destekleyen Özgür Peru Partisi açıklamsında Fujimori ve yandaşlarının ülkede kaos çıkarmaya çalıştıkları kaydedildi. Özgür Peru Partisi açıklamasında "Destekçilerimizi ve dostlarımızı sabırlı ve sakin olmaya çağırıyoruz. Teyakkuzdayız. Kaosa ve şiddete neden olmak isteyen Fujimori'nin oyununa düşmemeliyiz. Halk zaten sandıkta konuştu. Buna saygı duyulacak" dedi.

Pedro Castillo ise, "Sokaklarda direnmeye devam edenlere teşekkür ediyorum. Bu ülkeyi kaos içinde görmek isteyenlerin provokasyonlarına kanmayalım. Bu nedenle barış ve huzur çağrısı yapıyoruz. Tüm Perululara ait olan bu son savaşta kararlı ve mutlu devam edelim" 

Savunma Bakanlığı yanıt verdi

Peru Savunma Bakanlığı (MINDEF) darbe çağrıları olunca şu açıklamayı yaptı: "Silahlı Kuvvetlerin seçimle ilgili veya siyasi konulara müdahale etmesi çağrılarının yayılmasıyla ilgili Savunma Bakanlığı, şu açıklamayı yapmayı zorunlu bulmuştur: Siyasi anayasa, Silahlı Kuvvetlerin temel amacının bağımsızlığı ve egemenliği garanti altına almak olduğunu belirler. Ülkenin toprak bütünlüğü müzakere konusu değildir. Anayasal güce tabidir. Bu nedenle bu durumu ihlal etmeye yönelik herhangi bir çağrı demokrasi için uygun değildir." 

Peru Ulusal Seçim Jürisi Başkanı Jorge Salas da Peru ordusuna darbe yapmasına ilişkin çağrılara tepki göstererek şunları kaydetti: "Halkımızdan demokrasiyi onaylamayı amaç edinmeyen ve umutsuzlukla ele alınmış sahte haberlere itibar göstermemelerini rica ediyorum. Darbe, yani ayaklanma, ordunun ve Silahlı Kuvvetlerin müdahale etmesini talep etmek kışkırtıcı bir eylemdir." 

Yemin 28 Temmuz'da

Yeni başkan Pedro Castillo resmen onaylanırsa Peru'nun bağımsızlığının 200. yıl dönümü olan 28 Temmuz 2021'de, yeni hükümeti devralarak 2021-2026 dönemleri için görev yapacak.

Alberto Fujimori ve Tupac Amaru'nun baskını

Keiko Fujimori, Peru'da neo-liberal politikaların uygulayıcısı, özelleştirme dalgasının mimarlarından eski Devlet Başkanı Alberto Fujimori'nin kızı. Katliamlar yaptırırken perde arkasında da yolsuzluklara bulaşan Alberto Kenya Fujimori 28 Temmuz 1990 - 17 Kasım 2000 arasında devlet başkanlığı yaptı. Alberto Fujimori Japonya göçmeni Naoiti Fujimori ve Mutsue Inomoto’nun oğlu olarak 1934 yılında Lima’da doğmuştu. Başkan seçilince  Nisan 1992'de Meclisis fesetmişti, kendi iktidarını güçlendirmişti. Fujimori devlet başkanlığı yetkilerini olağanüstü artıran yeni anayasa çıkarmıştı.

Abimael Guzman önderliğindeki Maoist Aydınlık Yol ile Marksist-Leninist Tupac Amaru Devrimci Hareketine karşı mücadele adı altında suikastler organize etti, köyleri boşaltırdı. Köylülerin tutuklattı, yargısız infazlar yaptırdı. Askeri mahkemelerde insanları mahkum ettirdi, toplama kamplarına hapsetti. 

Movimiento Revolucionario Túpac Amaru (MRTA-Túpac Amaru Devrimci Hareketi ) üyesi 14 şehir gerillası 17 Aralık 1996'da Japon İmparatoru Akihito’nun doğum gününde Lima’daki Japon Büyükelçiliği’nde verilen resepsiyonu bastı. 14 gerilla Lima’daki Japon Elçiliği'ni basıp çık sayıda kişiyi esir aldı.

Tupac Amaru, Fujimoriye çağrı yapıp neoliberal politikalara son vermesini, siyasi tutukluların bırakılmasını istedi. Zamanla 400’ün üzerinde rehineyi bırakan Tupac Amaru gerillaları, 76 rehineyi içerde tuttu, ancak insani muameleden vazgeçmedi. ABD destekli Fujimori yönetimi 126 gün sonra 22 Nisan 1997’de operasyon yaptırarak gerillaları öldürttü.

28 Mayıs 2000 günü yapılan ikinci tur seçimlerinde Fujimori seçimi yüzde 51 ile Alejandro Toledo karşısında kazandığını ilan etti. Toledo seçimlerde yolsuzluk yapıldığını açıkladı. Gösteriler oldu. Fujimori'nin muhalif bir vekile Peru 2000 Partisi'ne geçmesi için 15 bin dolar rüşvet verdiği videolar çıktı. Fujimori sıkışınca 2000 yılında kaçıp Japonya'ya  sığındı. İstendi ancak iade edilmedi.

Yolsuzluk yapmak ve insan haklarını ihlal etmek suçundan aranırken Japonya'da saklanan aranan Alberto Fujimori, 2005'te Şili'ye sığındı, 2007'de Peru'ya iade edildi. 

İstihbarat şefinin akıbeti

Alberto Kenya Fujimori döneminde istihbarat kurumu başkanı olan ve hakkında rüşvet dosyaları olan Vladimiro Montesinos da Kasım 2020'de Venezuela’da yakalandı.

Neo-liberal politikalar, yolsuzluk, cinayetler: Alberto Kenya Fujimori

Alberto Kenya Fujimori görevi suistimal, rüşvet ve yargısız infazlar nedeniyle tepki çekince vatandaşı olduğu Japonya'ya kaçmıştı. Alberto Kenya Fujimori 25 yıl hapse mahkum edilmişti. Peru'ya getirilen Fujimori 2007 yılından bu yana hapis yatıyordu. Anca sağcı Devlet Başkanı Pedro Pablo Kuczynski, 2017 katliamcı Fujimori için af çıkarmıştı. Kuczynski'nin hakkındaki yolsuzluk suçlamaları nedeniyle devlet başkanlığından azledilmemek için mecliste Fujimori'nin eski partisinden milletvekillerinin desteğini sağlayabilmek amacıyla Fujimori'yi affettiği öne kaydedilmişti. Yüksek Mahkeme Ekim 2018'de Fujimori hakkındaki af kararını bozmuştu.

28 Temmuz 2016 - 23 Mart 2018 arasında Devlet Başkanı Pedro Pablo Kuczynski ise görevi kötüye kullanma suçlamasıyla hakkında kovuşturma işlemlerinin başlatılmasına karar verilince Mart 2018'de istifa etmek zorunda kalmıştı. 

Garcia, Kuczynski, Vizcarra, Merino...  

6 Haziran 2021 seçimlerinde seçilen Castillo göreve başladığında 5 yılda 5 başkan değişmiş olacak. Önceki sağcı başkanlar politikaları nedeniyle tarihin dehlizlerine atıldılar.

2019'da Peru devlet başkanları ile Brezilya merkezli inşaat devi Odebrecht şirketi arasındaki rüşvet dosyası, yolsuzluk dosyaları patlamıştı. Eylül 2019'da Odebrecht  inşaat şirketinin eski üst düzey yöneticisi Henrique Valladeres, Rio de Janeiro'daki evinde ölü bulundu.

Kuczynski'nin istifasından önce iki defa başkanlık yapan Alan García (28 Temmuz 1985 - 28 Temmuz 1990 arası ve 28 Temmuz 2006 - 28 Temmuz 2011 arası devlet başkanı), tutuklanacağını anlayınca bunalıma girdi.  Rüşvet ve yolsuzluktan gözaltına kararı verilince Alan García 17 Nisan 2019'da silahla intihar etti.

Devlet Başkanı Pedro Pablo Kuczynski de yolsuzluk nedeniyle istifa etmek zorunda kaldı. Kuczynski'nin ardından Peru'da 23 Mart 2018 - 9 Kasım 2020 arası Devlet Başkanı Martin Vizcarra oldu. Kongre tarafından yolsuzluklara bulaşma, "ahlaki yetersizlik" dosyasından 10 Kasım 2020'de görevinden azledilen Devlet Başkanı Martin Vizcarra'nın yerine Anayasa gereği Yasama Meclisi Başkanı Manuel Merino geçti ve ordu destekli aşırı sağ yönetim oluşturdu. 

Geçici Merino yönetimi 10 Kasım 2020'de başladı. Koronavirüs sürecinin yönetilememesi, ciddi ekonomik kriz ve sağlık krizi yaşanması da toplumsal tepkileri etkileyince hükümet karşıtı protestolar oldu. Polis saldırdı, iki gösterici hayatını kaybetti, yaralananlar oldu. 

Polis dehşetine de tepkiler artınca 19 bakandan 13’ü istifa etti. Protestolar büyüyünce iktidar blokları sıkıştı. İstifa çağrıları oldu. Kongre istifa etmezse görevinden azletme uyarısı yapmak zorunda kalınca 15 Kasım 2020'de Merino istifa etti. Manuel Merino'nun istifası coşkuyla karşılandı.

Geçici başkan olarak 17 Kasım 2020'de akademisyen Francisco Rafael Sagasti Hochhausler Kongre tarafından seçildi. Mor Parti'nin kurucu üyelerinden Sagasti, Julio Guzmán'ın 2021 genel seçimlerinde başkan yardımcılığını anayasal miras yoluyla devralıncaya kadar ikinci başkan yardımcılığını yapmıştı. Sagasti, ülkede 2016'da bu yana bu göreve getirilen 4. devlet başkanı olmuştu.

Peru'da Aralık 2020'de de Peru'da ücretlerinin iyileştirilmesi talebiyle eylem yapan tarım işçilerine polis saldırdı. Çatışmada 2'si işçi 3 kişi hayatını kaybetti. İşçiler toprak yasasındaki "reform"lara karşı çıkıyor, ücretlerinin iyileştirilmesi istiyordu. 

DIŞ HABERLER


Etiketler : Keiko Fujimori, Alberto Kenya Fujimori, Pedro Castillo, Peru başkanlık seçimi,