Botan ve Kezer Çayları da kuruyor!

13 Eki 2021

Botan Çayı ve çayı besleyen akarsular üzerine kurulan 6 HES kuraklığın başlıca nedeni. Botan’da 9 adet HES’in daha hazırlıklarının başlamış olması Botan Çayı ve dolayısıyla Dicle Nehri’nin de idam fermanı 

Siirt’in önemli su kaynaklarından Kezer ve Botan Çaylarındaki sularda ciddi boyutta azalma yaşandığı ve suyun taban seviyesine gerilediği bildirildi. Yaşanan kuraklık ve tarımsal sulamaya bağlanmaya çalışılan susuzluğun başlıca nedeni olan HES’lerin adının bile anılmaması ise dikkat çekici. AK Parti Siirt Milletvekili Osman Ören kuraklığın etkisini daha da hissettirdiğini aktarırken, “İlimizde baraj, akarsu ve nehirlerde su seviyesi düştü. Botan’da su, hiç görmediğimiz seviyeye düştü. Kuraklık üreticilerimize zarar verdi. İnşallah barajların dolmasıyla hem enerji üretimi artacak hem de tarım ve hayvancılıkta iyi bir yere gelineceğine inanıyorum” ifadeleriyle sorunu Allah’a emanet ettiği görüldü.

Nehirler barajlara akıyor

Siirt Ziraat Odası Başkanı Hüseyin Günbat ise barajlarda su kaybı yaşandığını belirterek, “Nehir suları barajlara akıyor. Kaynak suyu azalınca barajların da suyu çekildi. Kuraklığın etkilediği tarım alanlarında da zorluklar yaşanıyor. Siirt’te hububatta, Tarım ve Orman Bakanlığı uzmanlarınca sahada yapılan incelemede buğday ve arpada yüzde 65 dolayında, kırmızı mercimekte ise yüzde 30 dolayında verim kaybı yaşandı. Fıstıkta da yaşanan verim kaybı, fiyatının da normal yıllara göre yükselmesine neden oldu. Yıllar sonra ilimizdeki nehir suyunun çok azaldığını görebiliyoruz” diye konuştu.

Küresel değil yerel!

Küresel boyutta süren ekolojik krizin sonuçlarından biri olan kuraklık, bölgeyi de derinden etkilerken bu etkinin yerel boyutta ortaya çıkan sonuçları iklimsel değişimin yerel boyutundan kaynaklandığı biliniyor. Bölgede yapılan devasa büyüklükteki barajlar nedeniyle bölgede iklimsel değişimler yaşanmaya ve buna bağlı olarak kuraklığın ortaya çıktığı izleniyor. Büyük barajlar bölgesel anlamda hava sıcaklığını etkilerken yağış sisteminde de bozulmalara neden olmakta. Bölgede akarsuları besleyen en önemli kaynak olan kar yağışları ise giderek azalırken sular akarsular üzerine kurulan HES’ler ve barajlar ardından biriktirilmeye ve bölgesel boyutta ciddi ekolojik değişimlere neden olunmaya devam ediliyor.

Botan’da 15 baraj!

Botan Çayı üzerinde Kirazlık, Çetin, Alkumru Barajları ile Botan HES faal durumda. Dicle’nin önemli bir kolu olan Botan Çayı’nda Narlı, Pervari, Keskin, İncir ve Oran Barajı; Bitlis Çayı’nda ise Baykan HES ve Bitlis HES’in yapımı planlanıyor. Çayın kolu Kezer Çayı’nda ise Şirvan Barajı faaliyette. Botan Çayı’nı besleyen akarsulardan biri olan Zorava Çayı üzerinde ise 1 adet HES faaliyete geçerken 2 HES projesi ise gündemde ve mahkeme süreçleri devam ediyor. Toplam 15 baraj ile adeta kuşatılan Botan Çayı’nın kurumaktan başka çaresi maalesef kalmamış durumda.

Sular bentler ardına hapsediliyor

HES’ler enerji üretim saatlerinde akarsu yatağına suları bırakırken diğer zamanlarda suları bentler ardında toplamaktadır. Bunun nedeni, Türkiye’de enerji üretim kapasitesi ihtiyacının en az 3 katı boyuta ulaşmış olması nedeniyle enerji üreten tesislerin üretim kapasitelerinin çok altında enerji üretmesinden kaynaklanırken, sular ‘boşa akmasın’ diye suların barajlarda biriktirilmesi sonucu nehirler, çaylar ve akarsular susuzlukla tanışıyor. Dicle Nehri’nin bile dereye dönüşmesinin tek nedeni Dicle ve Dicle’yi besleyen akarsular üzerinde inşa edilen HES’ler olduğu bir gerçektir. Her şeyi küresel ısınmaya bağlanmasının nedeni ise bu yağma sürecinin bu söylem ve yaklaşımlarla gizlenebiliyor olmasından kaynaklıdır.

EKOLOJİ SERVİSİ


Etiketler : Botan Çayı,