Bingöl’de HES’le doğa katliamı

12 May 2021

Bingöl Genç İlçesine bağlı Sağgöze köyü Sarım Çayı üzerinde yer alan vadide bulunmaktadır. Büyük bir ekolojik yıkımla birlikte Sağgözü köyü ile bölgede bulunan mezralar yok edilecek

Vahap Işıklı /Diyarbakır

Diyarbakır Silvan projesi kapsamında, Silvan Elektrik şirketinin yapmak istediğ BİRSU HES projesi ile 80 bin MgW elektrik üreteceleği belirtilmektedir. Bundan birkaç ay öncesinde salgından ötürü kapanmaların olduğu günler içinde, Bingöl’de ÇED toplantısı yapılırken halkın katılımı bilerek engellendi. Hazırlanan ÇED raporunda ise endemik bitkilerle ilgili hiçibr bilginin yer almaması dikkat çekici. Ancak bölgede endemik bitkilerden olan yaban sarımsağından, egzotik bitkilere kadar, bunun yanında alternatif tıpta kansere iyi gelen Isırgan otundan, Karzun otuna kadar onlarca çeşit bitki, alanda doğal haliyle yetiştiği bilinmektedir. Bunun yanında çayda türü tükenen su samurlarının yaşadığı da raporda yer almazken, balık çeşitliliği hakkında da hiçbir bilgiye rastlanmamaktadır.

Sarım havzası

Sağgöze köyü birkaç mezrası ile beraber Sarım Çayı üzerinde yer alan vadide bulunmaktadır. Sarım Havzası; Diyarbakır-Bingöl-Muş ve kısmen de Batman şehirlerinin kesiştiği tam orta noktada yer alır. Vadiden geçen Sarım çayı, Kulp’ta Geliyê Godernê’ye kadar 4800 km yol kat ederek, Dicle ve Fırat’a karışarak Şattül Arap’a ulaşmaktadır. Su yolu boyunca Sarım Vadisinde yer alan köylerin birlikte kurduğu Sarım- Der, Hes projesine karşı olduklarını ve yapılacak projeyle beraber onlarca köyün sular altında kalacağını yetkililerle yaptıkları onlarca görüşmede iletmiş olmalarına karşın herhangi bir sonuç alabilmiş değiller.

Eski Ermeni köyü

Sağgöze köyünün, bir diğer adı Ermenice ’den geldiği bilinen Riz yani ‘’Cennet’’ anlamına gelmektedir. Köyün eski bir Ermeni yerleşim yeri olduğu, köyde Dız tepesinde bulunan tarihi manastırdan da anlaşılmaktadır. Köy yıllar boyu 3 kez boşaltılmıştır. İlki 1915’te Ermeni halkının tehcir edilmesiyle boşaltılır, ardından Şeyh Sait ayaklanması başlayınca yine boşaltılan köy, en son 1993’te askeri operasyonlar ile beraber tekrar boşaltılmıştır. Özelde bu köy ve vadi boyunca yer alan köylerin geçim kaynağı, küçükbaş hayvancılıkla beraber, yaylacılık, özellikle arıcılıkla nam salmış bir alan, köylülerin dile getirdiği kadarıyla 200 ton bal üretilmektedir. Bunun yanında bademden, cevize, dut ağaçlarına kadar onlarca ağaç türü bulunmaktadır. Yine Türkçede Menengiç, Kürtçede Kezvan diye adlandırılan ağaçları ve son yıllarda köylülerin Kezvan ağaçlarını aşılayarak fıstık üretme çabası var. Bunlarla beraber vadi alanı boyunca ve özellikle köyde her yıl ziyaretler düzenlenmektedir, zira köyde “Awa Hem” denilen kaynak maden suyu akmaktadır, yöre halkına göre suyun göz, deri, mide, böbrek hastalığına iyi geldiği bilinmektedir.

 


Etiketler : Vahap Işıklı, Çed Raporu,