The Guardian: Bolsonaro Brezilya ve dünya için bir tehlike

07 Nis 2021

Amazon ormanlarının yok edilmesinin önünü açan ve salgını küçümseyerek daha büyük bir felakete dönüşmesine neden olan aşırı sağcı Bolsonaro’nun Trump’tan etkilenerek zorla iktidar da kalması mümkün mü?

The Guardian gazetesi Brezilya Devlet başkanı Jair Bolsonaro hakkındaki görüşlerine yer verdiği bir haber yayımladı. Michel Temer’in ardından 1 Ocak 2019’da göreve gelen Bolsonaro, Amazon ormanlarının yok edilmesi ve Covid-19 salgınına yaklaşımı nedeniyle neredeyse tüm dünya tarafından eleştiriliyor.

The Guardian’da yayımlanan yazıda Bolsonaro için şu ifadeler kullanıldı:

Aşırı sağcı Jair Bolsonaro’nun iktidara gelme ihtimali hep korkutucuydu. Otoriterliğe ve işkenceye methiyeler dizen bu kişi kadınlara, eşcinsellere ve azınlıklara hakaretler ediyordu. Bolsonaro kabusu gerçekte çok daha kötü olduğunu kanıtladı. Kendisini eleştirenlere karşı diktatörlük döneminden kalan yasaları kullanması ve Amazon ormanlarının yok edilmesinin önünü açmak dışında, Bolsonaro Covid-19 salgınına karşı alınan önlem, maske ve aşılara saldırarak salgının ülkede kontrol edilemez bir hal almasına neden oldu. Yalnızca Marta ayında 60 binden fazla Brezilyalı hayatını kaybetti. Covid-19 virüsünün Brezilya varyantı olarak kodlanan ve daha bulaşıcı olan P1 varyantı tüm dünyayı korkuturken, Kolombiya’nın eski devlet başkanı Ernesto Samper Twitter’da Bolsonaro için, ‘Ülkeyi cehennem çukuruna dönüştürmeyi başardı’ yorumunda  bulundu.

Anketlere göre oy kullanacak olanların yüzde 59’u Bolsonaro’ya oy vermeyeceğini söylerken, aşırı sağcı lider aksi bir sonuca hazırlanıyormuş gibi gözüküyor. Geçtiğimiz hafta Bolsonaro, eski bir arkadaşı olmasına rağmen silahlı kuvvetleri politik çıkarı için kullanmasına tepki gösteren savunma bakanını (aynı zamanda emekli bir general) görevden aldı. Ayrıca kara, deniz ve hava komutanları da görevden alındı.

Brezilya’da eski devlet başkanı solcu Luiz Inácio Lula da Silva’nın mahkumiyet aldığı cezanın bir hakim tarafından bozulmasının ardından, Lula’nın tekrar seçime girme ihtimalinin doğması gündeme bomba gibi düştü. Bu etkinin görevden almaları tetiklediği belirtilirken, Lula’nın Bolsonaro hükümetine yönelik eleştirileri siyasete dönüş olarak yorumlanıyor.

Peki Bolsonaro’nun Donald Trump’tan etkilenip, zor kullanarak iktidara tutunması mümkün mü? Bu bir ihtimal. Önceden Ordu Brezilya’da halkın iradesini geçersiz kıldı. Ülkede 1964 ila 1985 yılları arasında askeri diktatörlük yaşandı. Ayrıca Trump destekçileri Kapitole saldırırken, Bolsonaro’nun oğlu Eduardo Twitter’da, ‘Hazırlıksız bir hareket. Ne yazık! Önceden hazırlıklı olsaydılar içerideki polis ve kongre üyelerini öldürecek ateş gücüne sahip olabilirlerdi’ paylaşımında bulunarak saldırıyı kınamayarak, yetersiz bulmuştu.

Askeri yetkililerin darbeye karşı direnme ihtimalleri bulunurken, Bolsonaro’nun kendisine itaat edecek daha genç subayları yüksek mevkilere ataması da mümkün gözüküyor.

Muhalif politikacılar, Bolsonaro’nun zaten bir darba hazırlığında olduğunu söyleyerek soruşturma çağrısında bulunuyorlar.

Fakat hala umut var. Bolsonaro ve çevresindekileri ahlaksız saldırılarına rağmen, medya kontrol altına alınamadı, mahkemeler korkutulamadı ve eleştirenler susturulamadı. Aşırı sağcı devlet başkanının felaket getiren salgınla mücadele yöntemi daha önceden kendisini kucaklayan ekonomik elitler arasında huzursuzluk çıkarmışa benziyor. Bazı askeri yetkililer de bu durumdan rahatsız. Lula’nın başkan adayı olma ihtimali sağ kanadı Bolsonaro’dan daha az aşırıcı olan bir alternatif bulmaya iterken, Bolsonaro’nun yükselişine yardım edenlerin kendini demokrasi savunucusu olarak göstermeleri sinir bozucu olabilir. Fakat yine de Bolsonaro’nun gidişi Brezilya ve dünya için memnuniyetle karşılanacak.

Çeviri: Mehmet İnanç


Etiketler : Brezilya, Bolsonaro,